بحث بر سر آیندهٔ نظم سیاسی و اجتماعی در افغانستان، در شرایطی مطرح می‌شود که کشور زیر سلطهٔ یک رژیم شدیداً اقتدارگرا، ایدیولوژیک، وابسته و گسسته از جامعه قرار دارد؛

سریزه

 د تحمیلي جمهوریت او تقلبی دموکراسۍ تجربې موږ ته دا وښوده چې یوازې د دموکراسۍ شعارونه، تش په نامه انتخابات، پارلمان او ظاهري سیاسي جوړښتونه نه‌شي کولای یو ملت د ثبات، عدالت او پرمختګ پر لور رهبري کړي.

جهان غرب، پسا وحشت‌های قرون‌ وسطایی و اروپا پسا گذراندن تاریخ سیاه جنگ‌های ذات‌البینی و قلدری اشخاص و قدرت‌نمایی‌ها آدم‌کشی، با ایجاد سازمان ملل متحد، کمی به خود آمد. این درست زمانی بود که آسیا یا شرق، با وجود مشکلات عدیده، تمدن‌گرایی و تمدن پخشی را نمایان می‌کرد.

سریزه

دموکراسي د معاصرې نړۍ له مهمو سیاسي ارزښتونو څخه ګڼل کېږي؛ هغه نظام چې بنسټ یې د خلکو پر ارادې، سیاسي مشارکت، عدالت، قانون‌واکۍ او د بیان پر آزادۍ ولاړ وي. خو په ډېرو وروسته پاتې او بحران‌ځپلو هېوادونو کې د دموکراسۍ نوم تر ډېره د یوې سیاسي وسیلې په توګه کارول شوی، نه د ولسواکۍ د رښتیني ارزښت په توګه