محمد عالم افتخار
مکثی بر کلید واژه های «فرهنگ» و «خرده فرهنگ»
درین هفته پیغام هیجان انگیزی از جوان فرهیخته ناشناس شیرشاه اڅکزی دریافت نمودم.
ایشان به زبان شیرین و زیبای پشتو نوشته اند:
« ګران استاد... ښاغلی محمد عالم صیبه!
ستاسی حضور ته د یو زده کوونکی په صفت گیډی گیډی سلامونه او احترامات ډالی کووم.
زه ستاسی له اوونیزو تحقیقی او ډیر ژور عالمانه لیکنوڅخه هغومره زده کووم چه کله په کال کښی هم له پوهنتون څخه می نه دی زده کړي. زما په آند ستاسی فکرونه او تعلیمات د جواهر لال نهرو د « نامه های پدری به دخترش» غوندی افغان ځلمیان او پیغلي د ایندیراگاندی په څیر رهبر کیدو ته بیایی . خو زما په نظر ستاسی ځینی ترمونه او اصطلاحات له ورځنیو لیکنو او رواجی ادبیاتو څخه زیاټ فرق لری. د مثال په ډول د «فرهنگ» اصطلاح. زما ګرده اندیوالان فرهنگ او کلتور په مثبت مانا انګیری نو لدی امله داسی جملی چی «خرده فرهنگ ها بلا استثنا مانند معادن زغال سنگ و نفت و گاز استند» هغوی ته د پوهیدو وړ نه ده. آن تردی چی ګرده مقاله په مانا دوی نشی پوهیدلای. نو زما خواست له تاسی ډرانه حضور څخه دا ده چی مخکی له مخکی په یو ډول نه یو ډول خپلی ځانګری ترمونه او اصطلاحات تشریح کړی. خلک قصور نلری هغسی چی ګورئ ډرنو ویبسایتونو چه ستاسی لیکنی نشروی؛ آن پر خپلو تنډېو کی لیکلی دي چی «سیاسی – اقتصادی – اجتماعی – دینی ـ فرهنگی» . نو خلک خود انګیری چه دا ټول په یو ټرم او اصطلاح یعنی «فرهنگ او خرده فرهنگ» کښی نشی راتلای. په ډرناوی
پیښور – ماستر شیرشاه اڅکزئ
به خاکستر نشستند مردم از غم
هـمه جا سرخِ خون بی گناهیست
همه جا چیغ و فریاد اســت و ماتم
***
گلــــوی غصـــه داره سرزمـــینم
ز دردی قـــــصه داره سرزمیـــنم
همیـــــشه زخمدار تیــشه داران
تــــبر را بوســـه داره سر زمــینم
مولانا کبیر فرخاری
شب یلـداست چـون دیجـورو دلگـیر نمی خـواند درین شـب مرغ شب گـیر
به فکرت مـیرود انـسان دریـن شب نـزایـد مـادر شب طـفـل تـفجـیر
به حسن و دلـبری شـام عـروسیست کــند اوراق دعــوت نامــه تـکثـیر
کـتاب زندگـانی را ورق زن زمـان رفـته را گـیرد بـه تـفسیـر
به خوشرویی درین وقت شرر ریز مـلـک شــویـد دهـان بـا آب پامــیر
به هر جـا آتـش زرتـشت روشن خـجـل زان نو بهـار خوب کشمـیر
رسول پویان
من در سکوت تیره و تنها گریستم
همچون ستاره در شب یلدا گریستم
بیرون نشد ز داغ دلم سوز الوداع
در لالهزار غـمکش سـودا گریسـتم
افتادم از جفای فلک در خم شراب
پـای پیـاله سـاغـر و مینا گریسـتم
سیدموسی عثمان هست ۲۱دسامبر ۲۰۱۳
خدا در اینروزها کجابود که درحق قرآن وخدا جفاکردند؟!
خـدایا من عاصی و گنه کارم
حـلاج پـروان و سر بـر دارم
مـلا گـر نداند طنـز و شـوخی
بــدانــد زیر دم او چو خـارم
شاعربی وزن وبی ترازو
دزدی را نزد قاضی آورند که صاحب خانه یک ملا بود و درخانه نبود، این شخص مال و اموال ملا را که صاحب خانه بود، به غارت برده و هم چند جلد قرآن شریف با چند جلد حدیث را با خود برده است.
